Rząd szykuje wsparcie dla przemysłu energochłonnego. Warunek to m.in. status odbiorcy przemysłowego.

Co proponuje projekt ustawy?

Procedowany obecnie projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych ma wprowadzić mechanizm czasowego obniżania kosztów energii elektrycznej dla przedsiębiorstw energochłonnych. Jednocześnie firmy korzystające z pomocy mają zostać zobowiązane do inwestycji związanych z transformacją energetyczną.

Projekt określa grupę przedsiębiorstw, które będą mogły ubiegać się o pomoc. Jednym z podstawowych warunków ma być profil prowadzonej działalności. Projekt przewiduje, że ponad 50% przychodu przedsiębiorcy w okresie kwalifikowanym musi pochodzić z działalności objętej kodami PKD wymienionymi w załączniku do ustawy.

Wskazane Kody Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) to: 05.10, 06.20, 07.10, 07.29, 08.11, 08.91, 08.93, 08.99, 10.20, 10.31, 10.32, 10.39, 10.41, 10.62, 10.81, 10.86, 11.04, 11.06, 13.10, 13.20, 13.30, 13.91, 13.93, 13.94, 13.95, 13.96, 14.11, 14.31, 15.11, 16.10, 16.21, 16.22, 16.29, 17.11, 17.12, 17.22, 17.24, 19.20, 20.11, 20.12, 20.13, 20.14, 20.15, 20.16, 20.17, 20.59, 20.60, 21.10, 22.11, 22.19, 22.21, 22.22, 22.29, 23.11, 23.12, 23.13, 23.14, 23.19, 23.20, 23.31, 23.42, 23.43, 23.44, 23.49, 23.51, 23.91, 23.99, 24.10, 24.20, 24.31, 24.32, 24.34, 24.42, 24.43, 24.44, 24.45, 24.46, 24.51, 25.50, 25.61, 25.71, 25.93, 25.94, 26.11, 27.20, 27.31, 27.32, 27.90, 28.15, 30.91 i 30.99. Wśród potencjalnych beneficjentów znajdują się zatem m.in. przedsiębiorstwa z branży hutniczej, chemicznej, cementowej, szklarskiej, papierniczej, ceramicznej, wybranych segmentów przemysłu spożywczego czy produkcji baterii i akumulatorów.

Kluczowym warunkiem będzie jednak również wspomniany wcześniej wpis do wykazu odbiorców przemysłowych.

Ile może wynieść wsparcie?

Mechanizm ma mieć formę dopłaty do poniesionych kosztów energii elektrycznej przez okres nie dłuższy niż trzy kolejne lata. Projekt definiuje kwalifikujące się zużycie jako 50% energii elektrycznej zakupionej i zużytej przez przedsiębiorcę w okresie kwalifikowanym.

To jednak nie oznacza dopłaty w wysokości 50% całego rachunku za energię. Projekt przewiduje limity dotyczące zarówno ilości energii objętej pomocą, jak i wysokości samej dopłaty. Wsparcie na 1 MWh nie może co do zasady przekroczyć 50% ceny na rynku konkurencyjnym, tj. średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej ogłaszanej przez Prezesa URE. Jednocześnie dopłata nie może doprowadzić do obniżenia ceny energii poniżej 50 EUR/MWh.

W praktyce oznacza to, że 50 EUR/MWh nie jest wysokością ulgi ani gwarantowaną ceną energii. Jest dolnym limitem ceny, jaka może pozostać po uwzględnieniu wsparcia.

Wsparcie będzie powiązane z inwestycjami

Mechanizm ma nie tylko obniżać bieżące koszty energii, lecz również pobudzać inwestycje związane z transformacją energetyczną. Projekt przewiduje, że co najmniej 50% otrzymanego wsparcia przedsiębiorca będzie musiał przeznaczyć na określone inwestycje transformacyjne, m.in.: odnawialne źródła energii, magazyny energii, poprawę efektywności energetycznej, poprawę elastyczności poboru energii oraz elektryfikację.

Na realizację inwestycji przedsiębiorca ma mieć zasadniczo 48 miesięcy od dnia otrzymania wsparcia, a w określonych przypadkach okres ten może zostać wydłużony do 60 miesięcy.

Projekt przewiduje również co najmniej 20% udział środków własnych przedsiębiorcy lub zewnętrznych źródeł finansowania w kosztach kwalifikowanych inwestycji.

Oznacza to więc, że projektowana pomoc nie będzie typową bezzwrotną obniżką rachunku za energię. Ma być instrumentem, który łączy czasową redukcję kosztów energii z inwestycjami ograniczającymi koszty i energochłonność przedsiębiorstw w przyszłości.

Czym jest status odbiorcy przemysłowego?

Status odbiorcy przemysłowego jest kwestią odrębną od nowego mechanizmu wsparcia, a jego funkcjonowanie związane jest z ustawą o odnawialnych źródłach energii i już dziś pozwala on na obniżenie wybranych kosztów energii poprzez ulgę w koszcie świadectw pochodzenia (lub opłatach zastępczych), ulgę w opłacie OZE oraz ulgę w opłacie kogeneracyjnej. Przedsiębiorstwa zamierzające skorzystać z uprawnień odbiorców przemysłowych muszą każdego roku przekazać stosowne oświadczenie wraz z opinią biegłego rewidenta do 15 listopada. Brak złożenia oświadczenia w terminie uniemożliwiał skorzystanie z tych uprawnień.

Z perspektywy projektowanego programu najważniejszy jest jednak fakt, że status odbiorcy przemysłowego ma stać się jednym z warunków otrzymania nowej pomocy dla sektorów energochłonnych. A statusu nie będzie można załatwić dopiero wtedy, gdy rozpocznie się nabór do nowego programu.

Co warto zrobić już teraz?

Przedsiębiorstwa, które potencjalnie mogą zostać objęte projektowanym wsparciem, powinny przede wszystkim sprawdzić:

• czy ich działalność mieści się w katalogu PKD objętym projektowanym programem,
• czy spełniają warunki uzyskania statusu odbiorcy przemysłowego,
• jakie jest ich zużycie energii elektrycznej,
• jakie inwestycje w efektywność energetyczną, OZE, elektryfikację lub elastyczność mogłyby zrealizować w powiązaniu z przyszłym wsparciem.

Podsumowując, nowa ustawa ma stworzyć mechanizm wsparcia od 2027 roku. Status odbiorcy przemysłowego wynika z już funkcjonujących przepisów, ale zgodnie z projektem ma być jednym z warunków dostępu do nowego programu. Projekt ustawy jest obecnie na etapie prac sejmowych. Dla przedsiębiorstw energochłonnych oznacza to, że przygotowania warto rozpocząć wcześniej, zamiast czekać na start samego programu.

Energy Solution wspiera przedsiębiorstwa w analizie kosztów energii, efektywności energetycznej i planowaniu działań związanych z transformacją energetyczną. Jeśli Twoja firma może kwalifikować się do projektowanego programu, warto już teraz przeanalizować jej sytuację i możliwe kierunki działania.